ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

(Intergrated Crop Managment-icm)

Οι ανάγκες της σύγχρονης γεωργίας απαιτούν οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις να  υιοθετήσουν πρακτικές οι οποίες σέβονται τον παραγωγό, τον καταναλωτή αλλά και το περιβάλλον. Η απαίτηση του καταναλωτικού κοινού για την προστασία του περιβάλλοντος και την παραγωγή ασφαλών γεωργικών προϊόντων αποτελεί κύριο μοχλό πίεσης για την παραγωγή υψηλής ασφάλειας τροφίμων. Ιδανικό για μια γεωργική εκμετάλλευση στις σημερινές συνθήκες ανταγωνισμού θα ήταν η παραγωγή υψηλής ποιότητας γεωργικών προϊόντων, κάτω από συνθήκες σεβασμού του περιβάλλοντος.

Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Καλλιεργειών (Integrated Crop Management – ICM) αποτελεί την ορθολογική άσκηση της γεωργίας συνδυάζοντας ισορροπία ανάμεσα στο περιβάλλον και την ανθρώπινη δραστηριότητα. Με την άσκηση ενός συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Καλλιεργειών εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος μέσα από τη φιλοπεριβαλλοντική προσέγγιση της καλλιεργητικής τεχνικής. Παράλληλα η ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων διατηρείται σε υψηλά επίπεδα ενώ παράλληλα λαμβάνονται μέτρα προστασίας του εργαζόμενου στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Ανάμεσα στα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή ενός συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης της παραγωγής είναι η μείωση των εισροών στην εκμετάλλευση, η εφαρμογή διάφορων καλλιεργητικών τεχνικών π.χ. χρήση κατάλληλων φυτοπροστατευτικών προϊόντων, την κατάλληλη εποχή και στη μικρότερη δυνατή αποτελεσματική δόση και χρήση εναλλακτικών και βελτιωμένων καλλιεργητικών μεθόδων σε όλα τα στάδια της παραγωγής.

Η μείωση των εισροών έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους παραγωγής που σε συνδυασμό με την υψηλή ποιότητα των προϊόντων τα οποία παράγονται, καθιστά τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις ανταγωνιστικότερες στην αγορά.

Η παραγωγή γεωργικών προϊόντων μέχρι το 1950 ήταν ανεπαρκής για την κάλυψη των διατροφικών αναγκών της γης. Τη μετέπειτα περίοδο 1950-1970 η παραγωγή αυξήθηκε σημαντικά λόγω κυρίως της δημιουργίας αποδοτικότερων ποικιλιών (πράσινη επανάσταση). Από το 1970 και μετά είναι η περίοδος της υπερεπάρκειας των γεωργικών προϊόντων κυρίως στις αναπτυγμένες χώρες, η οποία ήταν αποτέλεσμα: της καλλιέργειας προϊόντων αποδοτικότερων ποικιλιών και υβριδίων, της πλήρους εκμηχάνισης της γεωργίας και της χρήσης λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

Η άμετρη χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και λιπασμάτων σε συνδυασμό µε τη µη ορθολογική διαχείριση του εδάφους και του νερού είχαν σαν συνέπεια:

• τη ρύπανση των υπόγειων νερών,

• την υποβάθμιση των εδαφών,

• τη μείωση της βιοποικιλότητας, λόγω τοξικότητας και µη εκλεκτικότητας των φυτοπροστατευτικών προϊόντων,

• την ανθεκτικότητα των εχθρών των καλλιεργειών,

• τις δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.

Η ευαισθητοποίηση των οικολογικών οργανώσεων απέναντι στα παραπάνω, η αύξηση του βιοτικού επιπέδου των καταναλωτών, σε συνδυασμό µε τη βελτίωση της πληροφόρησης, είχαν σαν αποτέλεσμα τη στροφή της Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια πιο φιλοπεριβαλλοντική αειφόρο γεωργία και επομένως στην προώθηση εναλλακτικών τρόπων άσκησης αυτής.

Επιπλέον, είναι γεγονός ότι η αγορά των αγαθών συνεχώς επεκτείνεται µε αποτέλεσμα την εισαγωγή αγροτικών προϊόντων στην εγχώρια αγορά από όλο τον κόσμο. Το χαμηλό κόστος παραγωγής λόγω φτηνών εργατικών και τεράστιων διαθέσιμων εκτάσεων, διαμορφώνει τιμές ιδιαίτερα χαμηλές στις ευρωπαϊκές αγορές. Έτσι, η ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών προϊόντων έναντι των διεθνών χαμηλού κόστους προϊόντων, επέβαλε την ανάγκη διαφοροποίησης τους.Τα αγροτικά προϊόντα πρέπει πλέον να βασίζονται σε όρους οι οποίοι διασφαλίζουν την ποιότητα του προϊόντος, την ασφάλεια του παραγωγού, την ασφάλεια του καταναλωτή και να σέβονται το περιβάλλον σε σχέση µε τον τρόπο παραγωγής τους.

Η έννοια της ποιότητας, βασικό στοιχείο του προβληματισμού των καταναλωτών, διευρύνεται µε το πέρασμα του χρόνου. Στο παρελθόν µε τον όρο ποιότητα προσδιοριζόταν χαρακτηριστικά αναγνωρίσιμα από τον καταναλωτή, όπως η εμφάνιση (χρώμα, μέγεθος κλπ), τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά ενός προϊόντος (γεύση, άρωμα, συνεκτικότητα κλπ), και τη συσκευασία (εμφάνιση, υγιεινή, διάρκεια ζωής κλπ). Τα τελευταία χρόνια, στην έννοια ποιότητα έχουν προστεθεί, χαρακτηριστικά µη αναγνωρίσιμα από τον καταναλωτή, όπως η υγιεινή και η ασφάλεια του προϊόντος και μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις ιεραρχημένες υψηλότερα από την εμφάνιση και τα λοιπά αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά.Παράλληλα έχει αρχίσει η έννοια της ποιότητας να διευρύνεται µε χαρακτηριστικά, όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η διασφάλιση της νόμιμης απασχόλησης των εργαζομένων κλπ.Στο νέο αυτό προσδιορισμό της έννοιας της ποιότητας, ο καταναλωτής απαιτεί από τους εμπλεκόμενους στην παραγωγή τροφίμων τη δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων που θα του διασφαλίσουν και θα του αποδείξουν την ποιότητα αυτή. Κάτω από αυτό το πρίσμα δημιουργήθηκαν τα Συστήματα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης στη Γεωργική Παραγωγή.

Η ολοκληρωμένη διαχείριση στη γεωργική παραγωγή μπορεί να οριστεί σαν ένας τρόπος παραγωγής μεταξύ της συμβατικής και βιολογικής γεωργίας. Η ιδέα της ολοκληρωμένης διαχείρισης καλλιεργειών μπορεί να προσδιοριστεί σαν η λύση μεταξύ δυο διαφορετικών απαιτήσεων των καταναλωτών:

• την ανάγκη για μια περιβαλλοντικά φιλικότερη γεωργία (με μείωση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και των λιπασμάτων, με ορθολογική διαχείριση του νερού, με ορθολογική διαχείριση της απαιτούμενης ενέργειας κ.λπ.)

• την απαίτηση για ασφαλή τρόφιμα, οικονομικά προσβάσιµα σε όλους, επαρκή σε ποσότητες, φρέσκα, χωρίς ελαττώματα και έντομα, τέλεια σε μέγεθος και σχήμα.

Ενώ η συμβατική γεωργία εξασφαλίζει την τελευταία απαίτηση και η βιολογική σίγουρα την πρώτη, καμιά από τις δύο δεν συνδυάζει και τις δυο απαιτήσεις των καταναλωτών .

Μέσα στα συστήματα παραγωγής αρχίζει να μπαίνει ο όρος της αειφορίας. Ο πιο ευρέως διαδεδομένος ορισμός της αειφόρου ανάπτυξης είναι αυτός της Παγκόσμιας Κομισιόν Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης (World Commission on Environment and Development) του 1987 που αναφέρει ότι, η αειφόρος ανάπτυξη είναι η ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να διακυβεύει την ανάγκη των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες. Ο Harwood (1990) έδωσε το δικό του ορισμό για την αειφόρο γεωργία:

«αειφόρος γεωργία είναι ένα σύστημα το οποίο μπορεί να αναπτύσσεται απεριόριστα προς την ανθρώπινη ωφέλεια, την καλύτερη χρησιμότητα των φυσικών πόρων, σε ισορροπία µε το περιβάλλον, ευνοώντας τον ανθρώπινο και τα υπόλοιπα είδη».

Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση στη Γεωργική Παραγωγή (Ο∆ΓΠ) περιλαμβάνει τα συστήματα διαχείρισης των καλλιεργειών τα οποία αναζητούν την αριστοποίηση των εισροών και των εκροών µε στόχο την παραγωγή ποιοτικών και οικονομικά αποδεκτών προϊόντων για το γεωργό και τον καταναλωτή, ενώ παράλληλα διατηρούν και αναβαθμίζουν το περιβάλλον.Ενδιαφέρεται ολιστικά για όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας από την  European Commission DG Environment, 2002 wπρωτογενή παραγωγή μέχρι το τελικό προϊόν, συνδυάζοντας βιολογικές, φυσικές, χημικές και τεχνολογικές μεθόδους. Με την πραγματοποίηση ενός συστηματικού ελέγχου, μιας συνεχούς αξιολόγησης και ενός ορθολογικά οικονομικού σχεδιασμού είναι δυνατόν να εκμεταλλευτεί κανείς αποτελεσματικά τους φυσικούς πόρους συνδυάζοντας τους µε φυτοπροστατευτικά προϊόντα και ανόργανα λιπάσματα. Η προστασία του οικοσυστήματος αποτελεί ένα σημείο αναφοράς µε ιδιαίτερη σημασία.

Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, ότι η γεωργική εκμετάλλευση µέσω της Ο∆ΓΠ (Ολοκληρωμένη Διαχείριση στη Γεωργική Παραγωγή) υποβάλλεται πλέον σε μια συνολική θεώρηση σε όλες τις δραστηριότητες της και σε όλα τα χαρακτηριστικά της. Η Ο∆ΓΠ δεν αποτελεί ένα στενά ορισμένο τύπο διαχείρισης της αγροτικής παραγωγής, αλλά ένα δυναμικό σύστημα το οποίο συνεχώς προσαρμόζεται µε τις εξελίξεις της έρευνας, της τεχνολογίας και γενικά της τεχνογνωσίας στο χώρο.

Σε επίπεδο πρακτικής εφαρμογής, η ολοκληρωμένη διαχείριση στη γεωργική παραγωγή, θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα πολυδιάστατο, δυναμικό σύστημα σύγχρονης γεωργικής πρακτικής που στοχεύει, μέσα από την σχολαστική καταγραφή και τον έλεγχο όλων των εισροών και εκροών στην αγροτική εκμετάλλευση, στην ισόρροπη ανάπτυξη μιας οικονομικής και κερδοφόρας παραγωγής, µε σεβασμό στο περιβάλλον και την ασφάλεια τόσο του παραγωγού όσο και του τελικού χρήστη.

Οι ορισμοί που έχουν δοθεί κατά καιρούς είναι πολλοί, έτσι σύμφωνα µε τον Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π, ως Ολοκληρωμένη Παραγωγή ορίζεται: «Η συνδυασμένη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων, µε μείωση των εισροών και σκοπό την επίτευξη του καλύτερου δυνατού οικονομικού αποτελέσματος, µε την ελάχιστη διατάραξη του περιβάλλοντος».Σύμφωνα µε την ECPA (European Crop Protection Association19) η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παραγωγής ορίζεται ως: «Η διαχείριση της παραγωγής στον αγρό µε τέτοιο τρόπο, ώστε να διατηρείται και να εμπλουτίζεται το περιβάλλον (άγρια πανίδα – χλωρίδα – άνθρωπος), ενώ ταυτόχρονα η παραγωγή επιτυγχάνεται µε τον οικονομικότερο τρόπο, εξασφαλίζοντας άριστη ποιότητα».

Ο IOBC (International Organisation for Biological and Integrated Control of Noxious Animals and Plants), ορίζει την Ολοκληρωμένη Παραγωγή ως την: «Οικονομικά συμφέρουσα παραγωγή αγροτικών προϊόντων υψηλής ποιότητας που δίνει προτεραιότητα στη χρησιμοποίηση οικολογικά ασφαλών μεθόδων, μειώνοντας τις ανεπιθύμητες δευτερογενείς επιδράσεις των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, µε σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας».



 

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΜΕΛΟΥΣ EFSN-AGRO

1.     Η κάρτα που προμηθεύεστε αποτελεί εργαλείο επικοινωνίας και τεκμηρίωσης συστήματος ποιότητας των μελών του συνδέσμου επιχειρήσεων τροφίμων spete.efsn και κρίνεται απαραίτητη για την προεγγραφή του κάθε μέλους. Κάθε κάρτα είναι και παραμένει ιδιοκτησία του spete.efsn και ο κάτοχός  της είναι υποχρεωμένος να την επιστρέψει όταν του ζητηθεί. Η κάρτα στο εξής θα ονομάζεται EFSN-AGRO card και αποτελεί εργαλείο υποστήριξης των παραγωγών μελών του δικτύου spete.efsn στην εφαρμογή ολοκληρωμένης διαχείρισης στην πρωτογενή παραγωγή .( ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΔΠ )

2.     Ο κάτοχος, άμεσα μόλις λάβει την κάρτα του και θέσει την υπογραφή του στον ανάλογο χώρο της Αίτησης, αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα της εφαρμογής μεθόδων και πρακτικών που είναι προς όφελος του ιδίου και των καταναλωτών των τροφίμων που παράγει.

3.     Δεν θα μεταβιβάσει τη χρήση της σε άλλον, θα τη φυλάσσει και θα τη διατηρεί σε καλή κατάσταση.

4.     Ο κάτοχος δικαιούται να συναλλάσσεται με όλα τα Γραφεία ή/και επιχειρήσεις που δέχονται την κάρτα κατά την προμήθεια προϊόντων και υπηρεσιών, με βάση αυθεντικές και μόνο συναλλαγές. Η χρήση της συγκεκριμένης κάρτας γίνεται στα καταστήματα Γεωργικών εφοδίων πανελλαδικά και στα Γραφεία Γεωργικών Συμβούλων και όπου έχουν την Πιστοποίηση να τεκμηριώνουν το σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης σας, ενώ φέρουν και με το λογότυπο με το σήμα του spete.efsn .

5.     Ο κάτοχος, έχει δικαίωμα, να κάνει όσες συναλλαγές θέλει την ημέρα, με χρήση της κάρτας του.

6.     Ο κάτοχος οφείλει να γνωστοποιεί άμεσα, γραπτά στον spete.efsn για τυχόν αλλαγή διεύθυνσης που δήλωσε, διότι θα ευθύνεται σε περίπτωση απώλειας της αλληλογραφίας και/ή διακοπή της επικοινωνίας.

7.     Ο spete.efsn δικαιούται να καταγγείλει μονομερώς την παρούσα σύμβαση και να ακυρώσει την κάρτα εάν ο κάτοχος παραβεί οποιονδήποτε από τους όρους της παρούσας, οι οποίοι θεωρούνται όλοι ουσιώδης ή στην περίπτωση που συντρέχει άλλος σπουδαίος λόγος (όπως πχ μη εφαρμογής των κανόνων του ΣΔΠ) . Σε κάθε περίπτωση καταγγελίας και ακύρωσης της κάρτας, ο κάτοχος υποχρεούται να διακόψει άμεσα τη χρήση της και να την επιστρέψει στον spete.efsn.

8.     Ο κάτοχος της κάρτας οφείλει να ελέγχει, μετά από κάθε συναλλαγή, την ακρίβεια και την ορθότητα των στοιχείων της απόδειξης που παραλαμβάνει από το κατάστημα καθώς και την τεκμηρίωση των φακέλων του. Ο spete.efsn δεν έχει καμιά υποχρέωση ή ευθύνη προς τον κάτοχο, για τυχόν αθέτηση εκπλήρωσης ή μη ακριβή εκπλήρωση των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων ή καταστημάτων που συνεργάζονται στο Πρόγραμμα, καθώς και για οποιαδήποτε συμβατική ή εξωσυμβατική αποζημίωση του.

9.     Ο κάτοχος πρέπει να ενημερώσει άμεσα και εγγράφως την Υπηρεσία Εξυπηρέτησης Μελών της κάρτας EFSN-AGRO card του spete.efsn σε περίπτωση που η κάρτα  κ   κλαπεί,  απομαγνητισθεί,  καταστραφεί ή  χαθεί, ή και σε περίπτωση που η χρήση της γίνει παράνομη ή αντικανονική, ευθυνόμενος (ο κάτοχος) για κάθε είδους ζημία που ήθελε προκύψει μέχρι την εκ μέρους του ειδοποίηση. Τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει μέχρι εκείνη τη στιγμή ο κάτοχος αυτόματα μεταφέρονται στην καινούργια του κάρτα. Στη συνέχεια, οφείλει να παραδώσει την κάρτα κομμένη σε οποιοδήποτε κατάστημα του δικτύου ανήκει.

10.  Ο κάτοχος μπορεί να επικοινωνεί τηλεφωνικά με τη επιτροπή spete.efsn μέσω της υπηρεσίας εξυπηρέτησης Μελών και να καλεί τον ειδικό αριθμό εξυπηρέτησης/ ενημέρωσης πόντων που λειτουργεί 8 ώρες το 24ωρο καθημερινά. Ο spete.efsn διατηρεί το δικαίωμα να ενημερώνει το μέλος και με άλλα μέσα για το σύνολο των στοιχείων που του αντιστοιχούν στο πεδίο εφαρμογής του. Το σύνολο των στοιχείων που αντιστοιχούν ανά χρήστη θα είναι διαθέσιμα άμεσα από την ημέρα της συναλλαγής.

11.  Με την επαρκή συμπλήρωση της αίτησης spete.efsn και την παράδοσή της στον διαχειριστή ή/και επιβλέποντα της ομάδας, ο χρήστης θα παραλαμβάνει άμεσα την κάρτα του. Ο κάτοχος θα μπορεί να χρησιμοποιήσει την κάρτα του μετά την επικοινωνία του αρμόδιου γεωπόνου του spete της επιτροπής διαχείρισης του συστήματος και την καταχώριση των λεπτομερών στοιχείων στης ψηφιακής μερίδα του.

12.  Σε περίπτωση συμφωνίας αμοιβών με την μέθοδο της στοχευόμενης μοριοδότησης μελών, τα bonus που αποκτούνται μόνο με τη συμπλήρωση του αριθμού των πόντων που έχει προκαθορίσει η επιτροπή διαχείρισης της κάθε ομάδας που ανήκει το μέλος θα έχει ανακοινωθεί στον ειδικό κατάλογό της.

13.  Η διαδικασία παράδοσης δώρων από την επιτυχή επίτευξη των στόχων ποιότητας, ορίζονται κάθε φορά από την ομάδα και ανακοινώνονται στον δικαιούχο μέσω του ειδικού καταλόγου και κατά τη διάρκεια της συναλλαγής του στο κατάστημα. Για την παραλαβή του δώρου ο δικαιούχος θα πρέπει να επιδείξει οποιοδήποτε απαραίτητο στοιχείο προσωπικής πιστοποίησης του ζητηθεί από τον γεωπόνο επιβλέποντα.

14.  Ο κάτοχος της κάρτας φέρει την ευθύνη της διατήρησης και της καλής κατάστασης της κάρτας. Σε περίπτωση που η κάρτα απολεσθεί ή καταστραφεί, τότε ο κάτοχος θα χρεωθεί 20 Ευρώ για κάθε καινούργια κάρτα που θα ζητά να εκδίδεται.

 e farmer/spete

EFSN.AGRO

Σύστημα Διασφάλισης της ασφάλειας των παραγόμενων προϊόντων

στην Πρωτογενή Παραγωγή

Τεχνικές Προδιαγραφές Συστήματος

Το AGRO.EFSN αποτελεί το σχέδιο που έχει δημιουργήσει η ομάδα ποιότητας του συνδέσμου (ΣΠΕΤΕ),   στα πλαίσια υποστήριξης των μεταποιητικών μονάδων αγροτικών προϊόντων, στην παραλαβή προαξιολογημένων και δυνητικά ασφαλέστερων προϊόντων. Η εφαρμογή του πλαισιώνεται από ένα λογισμικό που λειτουργεί στην βάση των απαιτήσεων των Εθνικών και Ευρωπαϊκών προτύπων AGRO, GLOBAL και των απαιτήσεων της Νομοθεσίας ΑΔ 3/11 και των Αγορών.

Την εφαρμογή του σχεδίου καλούνται να εφαρμόσουν Παραγωγοί, Γεωπόνοι σύμβουλοι παραγωγής, Επιβλέποντες, Γεωπονικά καταστήματα και Γραφεία, Εργαστήρια αναλύσεων  και γενικότερα όσοι εμπλέκονται στην παραγωγή των αγροτικών προϊόντων . Όλοι αυτοί τεκμηριώνοντας από την μεριά τους την βάση δεδομένων του συστήματος EFSN δίνουν την μέγιστη αξία που μπορεί να λάβει ένα σύστημα παραγωγής.

 Η εφαρμογή συλλέγει, επεξεργάζεται και αποθηκεύει σε όλες τις φάσεις της πρωτογενούς παραγωγικής διαδικασίας ενός προϊόντος, τα ιδιαίτερα στοιχεία που αφορούν την ταυτότητα του, κάτω από την συνεχή παρακολούθηση και επίβλεψη ειδικών επιστημόνων και επιθεωρητών συστημάτων ποιότητας. Τα ιδιαίτερα αυτά στοιχεία ξεκινούν από την επιλογή του αγροτεμαχίου και του φυτικού κεφαλαίου τις συνθήκες που επικρατούν κατά την διάρκεια παραγωγής και τα υλικά που χρησιμοποιούνται ως προαπαιτούμενα παραγωγής, την καθοριστική συμμετοχή και καθοδήγηση από τους επιβλέποντες  ως και την συλλογή, αποθήκευση, και διάθεση του προϊόντος. Καλύπτει πλήρως τις διατάξεις του Ευρωπαϊκών κανονισμών παρέχοντας στην επιχείρηση ασφαλή τήρηση της νομοθεσίας.

Οι υπηρεσίες τους συνδέσμου είναι εντελώς δωρεάν για τα μέλη του, τα οποία και έχουν την ψηφιακή ταυτότητα AGRO.EFSN ενεργοποιημένη. Όλα τα μέλη του συνδέσμου είναι πολίτες καταναλωτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ενεργεί παρουσία και συνεισφορά στην υπόθεση της διασφάλισης της ασφάλειας των τροφίμων.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ

Το σύστημα μπορούν να το εφαρμόσουν μεμονωμένοι παραγωγοί Ολοκληρωμένης ή Βιολογικής Γεωργίας, ενεργές ομάδες παραγωγών που εφαρμόζουν σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης, Πιστοποιημένες ομάδες παραγωγών, Γεωπονικά καταστήματα και γραφεία υποστήριξης γεωργών καθώς και μεταποιητικές μονάδες που επιβλέπουν η έχουν συνάψει συμβόλαιο παραγωγής.






 

ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΠΗΓΗ: "ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ" ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ

Είδος: ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

Έτος: 2004

ΦΕΚ: Β 142 20040129

Τέθηκε σε ισχύ: 29.01.2004

Αρμόδιος Φορέας: ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Ημ.Υπογραφής: 20.01.2004

Τίτλος
Κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής.

Σχόλια
Ο παρών κώδικας εγκρίθηκε με την ΥΑ 125347/568 (ΦΕΚ Β΄ 142/29.1.2004).


ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΘΡΩΝ


Αρθρο: 1

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Διαχείριση Εισροών

Κείμενο Αρθρου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α

ΓΕΩΡΓΙΑ

Οι γεωργοί πρέπει να τηρούν φύλλα καταγραφής χρησιμοποιούμενων εισροών μαζί με τα αντίστοιχα παραστατικά αγοράς των εισροών αυτών. Τα φύλλα καταγραφής των εισροών καθώς και τα παραστατικά πρέπει να φυλάσσονται από τον παραγωγό για δύο τουλάχιστον χρόνια μετά την χρονιά συμπλήρωσης τους.


Αρθρο: 2

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Κατεργασία του εδάφους

Κείμενο Αρθρου

1. Η κατεργασία του εδάφους πρέπει να περιορίζεται όσο είναι δυνατόν, στις απαραίτητες επεμβάσεις. Η υπερβολική κατεργασία εδάφους αυξάνει την απαιτούμενη ενέργεια, επιφέρει μεγάλη και άσκοπη κατανάλωση καυσίμων, και παράλληλα προκαλεί αρνητικές συνέπειες στο έδαφος.

2. Επιβάλλεται:

• Σε εδάφη με κλίση μεγαλύτερη από 10% η άροση να γίνεται κατά τις ισοϋψείς ή διαγώνια ή να δημιουργούνται φυσικά αναχώματα κατά τις ισοϋψείς και η άροση να γίνεται διαγώνια (ακαλλιέργητες ζώνες με φυτική κάλυψη) με εύρος 1-2 μέτρα. • Η χρησιμοποίηση των γεωργικών μηχανημάτων να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην καταστρέφονται οι αγροτικοί δρόμοι.

• Να μην καταστρέφονται τα ακαλλιέργητα περιθώρια μεταξύ των αγροτεμαχίων καθώς και οι φυτοφράκτες, η φυσική βλάστηση των ρεματιών και τα γειτνιάζοντα δάση. • Η διατήρηση των φυσικών ρεμάτων. Επεμβάσεις, οι οποίες αφορούν στην αλλαγή πορείας ρεμάτων με χωματουργικά μηχανήματα γίνονται μόνο μετά από άδεια της αρμόδιας υπηρεσίας.

3. Συνιστάται:

• Οι κατεργασίες να γίνονται την κατάλληλη εποχή με τα κατάλληλα, για το έδαφος και την εργασία που θέλουμε να πραγματοποιήσουμε, γεωργικά μηχανήματα. Σκόπιμο είναι να γίνονται, κατά το δυνατόν, οι λιγότερες επεμβάσεις. • Οι κατεργασίες του εδάφους να γίνονται πάντα, όταν το έδαφος βρίσκεται στο «ρόγο» του, δηλαδή μετά τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές. Σκόπιμο είναι να αποφεύγονται οι θερινές αρόσεις, στην περίπτωση που αυτές δεν θεωρούνται απαραίτητες για την καταπολέμηση πολυετών ζιζανίων.

• Να αποφεύγεται η βαθιά άροση κάτω από 40 εκατοστά, αν δεν υπάρχει ανάγκη εκρίζωσης βαθύριζων ζιζανίων και θραύσης αδιαπέραστου εδαφικού ορίζοντα. Στην περίπτωση βαθιάς άροσης, λόγω θραύσης αδιαπέραστου εδαφικού ορίζοντα δεν πρέπει να γίνεται αναστροφή του εδάφους.

• Στις περιπτώσεις που υπάρχει κίνδυνος πλημμύρων η άροση θα πρέπει να γίνεται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η ισοπέδωση αγροτεμαχίων.


Αρθρο: 3

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Αμειψισπορά

Κείμενο Αρθρου

1. Οι παραγωγοί θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλο πρόγραμμα αμειψισποράς 1 τόσο στις αροτραίες καλλιέργειες όσο και στα κηπευτικά με στόχο: • την αύξηση της γονιμότητας του εδάφους

• τη βελτίωση της δομής του εδάφους

• τη μείωση των προβλημάτων που προκαλούνται από ζιζάνια ή/και ασθένειες.

2. Συνιστάται να λαμβάνεται μέριμνα, ώστε το χωράφι να μη μένει χωρίς φυτοκάλυψη κατά την περίοδο του χειμώνα, περίοδο κατά την οποία ο κίνδυνος υδατικής διάβρωσης είναι αυξημένος. Στα ελαφρά εδάφη με περιεκτικότητα σε άμμο μεγαλύτερη από 50% (αμμώδη, πηλοαμμώδη, άμμοπηλώδη) πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει φυτοκάλυψη κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Για να επιτυγχάνει η αμειψισπορά τους στόχους της, πρέπει το πρόγραμμα το οποίο εφαρμόζεται να είναι κατάλληλο για τις τοπικές συνθήκες. Για το λόγο αυτό οι Δ/νσεις Αγροτικής Ανάπτυξης θα καταρτίσουν υποχρεωτικά προγράμματα αμειψισποράς ανά νομό κατάλληλα προσαρμοσμένα στις συνθήκες των εκμεταλλεύσεων καθώς και τον οικονομικό προγραμματισμό αυτών.

Συγκεκριμένα για τις αροτραίες καλλιέργειες και τα κηπευτικά το ίδιο αγροτεμάχιο δεν μπορεί να καλλιεργηθεί για περισσότερο από τέσσερα χρόνια με την ίδια καλλιέργεια. Εξαίρεση αποτελεί η καλλιέργεια του βαμβακιού όπου θα εφαρμόζονται τα διοικητικά μέτρα για το βαμβάκι όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά και η καλλιέργεια των ζαχαρότευτλων και της βιομηχανικής ντομάτας όπου το ίδιο αγροτεμάχιο δεν θα μπορεί να καλλιεργείται για περισσότερο από δύο καλλιεργητικές περιόδους στην πενταετία, οι οποίες δεν πρέπει να είναι συνεχόμενες αλλά να απέχουν μεταξύ τους χρονικά κατά τρία (3) χρόνια τουλάχιστον.

3. Για να επιτευχθεί ο στόχος εναλλαγής των καλλιεργειών μπορούν να ακολουθηθούν οι παρακάτω μέθοδοι αμειψισποράς:

Μέθοδος Α: Στη διάρκεια της πενταετίας για ένα ολόκληρο έτος το αγροτεμάχιο τίθεται σε αγρανάπαυση ή αμειψισπορά.

Μέθοδος Β: Στη διάρκεια της 5ετίας το 20% τουλάχιστο του αγροτεμαχίου (βασικής καλλιέργειας) θα τίθεται σε αγρανάπαυση ή αμειψισπορά.

Στη διάρκεια της πενταετίας για κάποια αγροτεμάχια ακολουθείται η μέθοδος Α και για κάποια άλλα η μέθοδος Β. Δεν μπορεί ένα αγροτεμάχιο να καλλιεργηθεί και με τη μία μέθοδο και με την άλλη σε διάστημα μικρότερο των 5 ετών. Αλλαγή στη μέθοδο αμειψισποράς σε συγκεκριμένο αγροτεμάχιο μπορεί να γίνει μόνο όταν εξασφαλισθεί επαρκής (όχι λιγότερο από 20%) αμειψισπορά σε αυτό.


Αρθρο: 4

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Λίπανση

Κείμενο Αρθρου

Η εφαρμογή λιπασμάτων είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των φυτών και πρέπει να γίνεται με το κατάλληλο για το έδαφος και την καλλιέργεια λίπασμα. Με στόχο την ορθολογική χρήση των λιπασμάτων οι παραγωγοί πρέπει: • Να εφαρμόζουν ανά καλλιέργεια και τύπο εδάφους τις βέλτιστες ποσότητες και τύπους λιπασμάτων για την κάλυψη των αναγκών θρέψης των φυτών, όπως αυτά προσδιορίζονται στα «πρακτικά λίπανσης» που εκδίδονται από τις οικείες Δ/νσεις Αγροτικής Ανάπτυξης-Γεωργίας, τα Π.Ε.Γ.Ε.Α.Λ και το ΕΘΙΑΓΕ.

• Να εφαρμόζουν τα αζωτούχα λιπάσματα σε δόσεις ανάλογα με το βλαστικό στάδιο των φυτών. Ειδικότερα στις δενδρώδεις καλλιέργειες σε τουλάχιστο δύο δόσεις και στις ετήσιες σε τουλάχιστον τρεις ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας και τις επικρατούσες συνθήκες. Εξαιρούνται τα οργανικά λιπάσματα (κοπριές, κόμποστ) που είναι αργής αποδέσμευσης, τα οποία θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο υπό την προϋπόθεση ότι είναι «χωνεμένα».

• Στα χειμερινά σιτηρά να εφαρμόζουν κατά το μέγιστο 160kgrN/Ha (16 μονάδες αζώτου ανά στρέμμα) και να το χορηγούν σε τουλάχιστο δύο δόσεις. Η βασική λίπανση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 50 kgrN/Ha (5 μονάδες αζώτου ανά στρέμμα).

• Να μην κάνουν εφαρμογή λιπασμάτων σε απόσταση μικρότερη των 5 μέτρων από όχθες ποταμών και λιμνών και 0,5 μέτρων από κανάλια άρδευσης, στράγγισης, πηγάδια, γεωτρήσεις.

• Να εφαρμόζουν σε όξινα εδάφη (με ΡΗ < 6,5) φυσιολογικώς αλκαλικά λιπάσματα και να αποφεύγουν τη χρήση λιπασμάτων που συμβάλλουν σε μεγαλύτερη μείωση του ρΗ (αύξηση της οξύτητας) όπως είναι τα αμμωνιακά λιπάσματα με την εξαίρεση της ασβεστούχου νιτρικής αμμωνίας. Αντιστοίχως στα αλκαλικά εδάφη να προτιμούνται τα θειικά λιπάσματα.

• Κατά την εφαρμογή των αζωτούχων λιπασμάτων να τηρούν με ιδιαίτερη προσοχή τους κανόνες που αναγράφονται στην συσκευασία (των λιπασμάτων) και να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην αποφυγή χρήσης ή διασποράς των λιπασμάτων σε τοποθεσίες, όπου ο κίνδυνος επιφανειακής απορροής είναι μεγάλος και ιδιαίτερα σε εδάφη που δεν στραγγίζουν επαρκώς, ή/και εδάφη με κλίση.

• Να μη γίνεται διασπορά του λιπάσματος όταν πνέει ισχυρός άνεμος και να χρησιμοποιούνται και να συντηρούνται σωστά οι λιπασματοδιανομείς. • Κατά τη συσκευασία, μεταφορά και αποθήκευση να λαμβάνονται μέτρα (ειδικά στα υγρής μορφής λιπάσματα) για τη διασφάλιση, από τον κίνδυνο διαρροής. • Να μη ν τοποθετούνται σάκοι λιπασμάτων σε απόσταση μικρότερη από 5 μέτρα από υδάτινους όγκους ή υδατορέματα, γεωτρήσεις, πηγάδια.

• Ειδικά για τα υγρά λιπάσματα πρέπει να συντηρούνται επιμελώς οι δεξαμενές, σωληνώσεις, και βαλβίδες, για την αποφυγή τυχόν διαρροών.

• Να μην εγκαταλείπουν στον τόπο εφαρμογής ή σε άλλο πλην αυτού που ορίζεται τα υλικά και μέσα συσκευασίας των λιπασμάτων.


Αρθρο: 5

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Προστασία υδατικών πόρων

Κείμενο Αρθρου

1. Οι γεωργοί σαν ελάχιστη συμβολή στην αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας και την προστασία του κοινωνικού συνόλου θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των υδατικών πόρων. Η αλόγιστη χρήση νερού με τη μορφή των υπεραρδεύσεων, της κατάκλισης γειτονικών χωραφιών και δρόμων, της χρήσης ακατάλληλων ή ελαττωματικών συστημάτων θα πρέπει να αποφεύγεται διότι είτε μειώνει τους διαθέσιμους υδατικούς πόρους είτε τους καθιστά ακατάλληλους για άρδευση. Επίσης η γεωργία δεν μπορεί να ασκείται σε εκτάσεις λιμνών που αποκαλύφθηκαν από την υποχώρηση των υδάτων λιμνών και λιμνοθαλασσών. Σε κάθε άρδευση πρέπει να εφαρμόζεται τόσο νερό ώστε να κορεστεί το έδαφος σε τόσο βάθος όσο το βάθος του ριζικού συστήματος. Η βαθιά διήθηση και η επιφανειακή απορροή μπορούν να περιοριστούν με τον κατάλληλο έλεγχο:

α. της παροχή της άρδευσης

β. του χρόνου εφαρμογής

γ. της κλίσης του εδάφους

δ. του μήκους διαδρομής του νερού στον αγρό

ε. της διηθητικότητας του εδάφους ως συνάρτηση του ρυθμού εφαρμογής του νερού

στ. της μεθόδου άρδευσης

Για τον έλεγχο των απωλειών του νερού (βαθιά διήθηση, επιφανειακή απορροή) και την επίτευξη ορθολογικής άρδευσης, θα πρέπει οι παραγωγοί να τηρούν τις αρδευτικές πρακτικές ανά καλλιέργεια (σύνολο αναγκών σε νερό βάσει πραγματικής εξατμισοδιαπνοής, δόση άρδευσης, χρόνο άρδευσης, αριθμός εφαρμογών) για κάθε σύστημα άρδευσης και για κάθε τύπο εδάφους όπως αυτές ορίζονται με απόφαση Νομάρχη που εκδίδεται από τις σχετικές υπηρεσίες.

2. Συστήματα ʼρδευσης α. Επιφανειακή άρδευση

Η επιφανειακή άρδευση δεν συνιστάται ως σύστημα άρδευσης, γιατί με το σύστημα αυτό έχουμε μεγάλη κατανάλωση νερού, έκπλυση θρεπτικών στοιχείων και ανομοιόμορφο πότισμα. Σημειώνεται ότι η εφαρμογή της επιφανειακής άρδευσης μπορεί να είναι αναγκαία εάν ο τύπος του εδάφους ή το είδος της καλλιέργειας το επιβάλλει, όπως εδάφη που εμφανίζουν προβλήματα συσσώρευσης αλάτων και καλλιέργειες όπως το ρύζι.

β. Αρδευση με καταιονισμό

Ο ρυθμός με τον οποίο γίνεται το πότισμα με καταιονισμό πρέπει να είναι ίδιος με το ρυθμό που το έδαφος απορροφά το νερό ώστε να μην έχουμε επιφανειακή απορροή. Για το σκοπό αυτό η επιλογή των εκτοξευτήρων (μπεκ), και της διάταξης αυτών, πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε η ένταση του καταιονισμού να είναι ίση με τη βασική διηθητικότητα του εδάφους και το μέσο ωριαίο ύψος καταιονισμού να είναι ανάλογο με το ύψος το οποίο αντιστοιχεί στον εδαφικό τύπο του χωραφιού, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:

Είδος εδάφους Μέσο ωριαίο ύψος καταιονισμού σε χιλιοστά νερού/ώρα Αμμουδερά 50

Ελαφρά 25

Μέτρια 15

Βαριά 5

Ο χρόνος εφαρμογής του νερού της άρδευσης πρέπει να είναι τέτοιος ώστε να αποφεύγεται η διήθηση του νερού σε βαθύτερα στρώματα. Συνιστάται επίσης να αποφεύγεται η άρδευση με καταιονισμό κατά τις μεσημεριανές ώρες (11πμ - 3μμ), όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ακατάλληλες (άνεμοι ισχυρότεροι των 5 βαθμών της κλίμακας Beaufort), και όταν η ποιότητα του αρδευτικού νερού δεν είναι καλή, καθώς τα άλατα από την άρδευση μένουν πάνω στα φύλλα και τους βλαστούς του φυτού.

γ. ʼρδευση με σταγόνες

Η άρδευση με σταγόνες εφαρμόζεται σε μέρος του εδάφους και συγκεκριμένα στην περιοχή του ριζικού συστήματος του φυτού. Το σύστημα αυτό εξασφαλίζει: πλήρη έλεγχο της άρδευσης, μηδενική σχεδόν έκπλυση θρεπτικών στοιχείων, καλή λειτουργία σε επικλινή εδάφη και εκεί που η ποιότητα νερού είναι οριακά ανεκτή, μειωμένο κόστος εργασίας. Τέλος, δίνει τη δυνατότητα σταδιακής, κατά δόσεις, εφαρμογής υδρολίπανσης και εφαρμογής της λίπανσης.

δ. Οι παραγωγοί οφείλουν:

• Να λαμβάνουν μέριμνα για την ελαχιστοποίηση των απωλειών νερού άρδευσης με αποφυγή της επιφανειακής απορροής ή βαθιάς διήθησης. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις, που η βαθιά διήθηση χρειάζεται, για να αντιμετωπιστούν προβλήματα αλατότητας.

• Να μην αρδεύουν με κατάκλιση ή με αυλάκια σε αγροτεμάχια με κλίση πάνω από 3% (εξαιρείται η άρδευση πολυετών καλλιεργειών με αύλακες περιμετρικά του κορμού του φυτού),

• Να τηρούν τις αρδευτικές πρακτικές ανά καλλιέργεια (συνολική ποσότητα, αριθμός εφαρμογών, δόση ανά εφαρμογή), όπως ορίζονται από τις εκάστοτε ισχύουσες πρακτικές των οικείων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων.

• Να τηρούν τους κανονισμούς των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και γενικά των φορέων λειτουργίας συλλογικών έργων.

• Να τηρούν τα περιοριστικά μέτρα χρήσης νερού, όπως προβλέπεται από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.


Αρθρο: 6

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Φυτοπροστασία

Κείμενο Αρθρου

1. Η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει να δικαιολογείται από την ύπαρξη και την έκταση της προσβολής της καλλιέργειας από ασθένεια ή ζιζάνια. Πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια για την πρόληψη και την αποτροπή εγκατάστασης επιβλαβών οργανισμών στις καλλιέργειες:

• με προσφυγή στη βιολογική καταπολέμηση πριν εφαρμοστούν χημικά μέσα • με χρήση ανθεκτικού στις ασθένειες πολλαπλασιαστικού υλικού ή απαλλαγμένου από ασθένειες πολλαπλασιαστικού υλικού.

• με διαχείριση της αυτοφυούς βλάστησης

• με καταστροφή των διαχειμαζουσών μορφών εχθρών και ασθενειών • με εφαρμογή κατάλληλης αμειψισποράς

• με παρακολούθηση της εξέλιξης των εχθρών, ζιζανίων και ασθενειών ώστε να είναι δυνατή η έγκαιρη λήψη κατασταλτικών μέτρων

• με διαχείριση της πυκνότητας σποράς. Καταφυγή στη χρήση φυτοπροστατευτικού προϊόντος

πρέπει να γίνεται αφού εξαντληθεί η προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος με καλλιεργητικά ή βιολογικά μέσα και μόνο στην περίπτωση κατά την οποία διαφαίνεται ότι η προσβολή θα έχει οικονομικό αποτέλεσμα.

2. Αποθήκευση φυτοπροστατευτικών προϊόντων Επιβάλλεται η αποθήκευση σε ειδικές αποθήκες μακριά

από τρόφιμα-ποτά και ζωοτροφές, σε μέρη δροσερά και καλά αεριζόμενα, να είναι σε θέση ασφαλή, οπού να μην τα φτάνουν παιδιά, για το λόγο αυτό επιβάλλεται στους παραγωγούς να τηρούν πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία για την εναρμόνιση της Οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1991 περί «διάθεσης στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων».

3. Μεταφορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων Επιβάλλεται η μεταφορά με την αρχική ασφαλή συσκευασία τους χωριστά από τρόφιμα-ποτά και ζωοτροφές, όπως η ετικέτα τους ορίζει. Επίσης πρέπει να φυλάσσονται σε ειδικούς χώρους, ώστε να μη δέχονται επίδραση από καιρικές συνθήκες.

4. Χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων

Τα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα είναι επικίνδυνες χημικές ουσίες, για το λόγο αυτό επιβάλλεται στους παραγωγούς, να τηρούν πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα σύμφωνα με την Εθνική Νομοθεσία για την εναρμόνιση της Οδηγίας 91/414/ΕΟΚ.

α. Πα την προστασία του περιβάλλοντος επιβάλλεται:

• η χρήση των σκευασμάτων να γίνεται την κατάλληλη χρονική περίοδο, ώστε να μην επηρεάζονται τα ωφέλιμα έντομα.

• η απαγόρευση της χρήσης τοξικών ουσιών για τις μέλισσες όταν τα φυτά είναι ανθισμένα.

• η επιλογή του ζιζανιοκτόνου να γίνεται με την πρόβλεψη να διατηρείται φυτοκάλυψη στο έδαφος κατά την περίοδο των βροχών, ιδιαίτερα στα επικλινή εδάφη (κλίση μεγαλύτερη από 10%).

• τα χρησιμοποιούμενα ψεκαστικά μηχανήματα να είναι σε καλή κατάσταση, καλά ρυθμισμένα και να ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

β. συνιστάται:

• η εφαρμογή του σκευάσματος να είναι τέτοια ώστε να επιτυγχάνεται ομοιομορφία κατανομής του ψεκαστικού υγρού και ακρίβεια στην εφαρμογή.

• ο σχεδιασμός των φυτοπροστατευτικών παρεμβάσεων να γίνεται έτσι ώστε να αποφεύγεται η εμφάνιση ανθεκτικότητας (εναλλαγή προϊόντων με διαφορετικά δραστικά συστατικά και με διαφορετικό τρόπο δράσης).

• να γίνεται σχολαστική τήρηση των μέτρων που προτείνονται από τα αντίστοιχα Περιφερειακά Γραφεία Φυτοπροστασίας και ποιοτικού ελέγχου και τα Ερευνητικά Ινστιτούτα εκεί όπου έχει εμφανιστεί ανθεκτικότητα. Όπου παρατηρείται νέα ανθεκτικότητα θα πρέπει να ενημερώνουν αμέσως το Γραφείο Φυτοπροστασίας της Δ/νσης Αγροτικής Ανάπτυξης-Γεωργίας.

• η εφαρμογή των κοκκωδών σκευασμάτων να γίνεται με ενσωμάτωση των κόκκων στο έδαφος, ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος να ληφθούν οι κόκκοι από τα πτηνά (εξαιρούνται οι περιπτώσεις που η ενσωμάτωση μειώνει την αποτελεσματικότητα τους).

• η διατήρηση ζώνης ασφάλειας κατά την εφαρμογή ζιζανιοκτόνων από παρακείμενες καλλιέργειες, από φυτοφράκτες, φωλιές πουλιών, υδρόβια χλωρίδα, επιφανειακά νερά και λοιπά σημαντικά περιβαλλοντικά στοιχεία.

• η αποφυγή εγκατάλειψης στον τόπο εφαρμογής (ή σε άλλο μη ενδεδειγμένο) των υλικών και μέσων συσκευασίας των φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

γ. Πα ατομική προστασία συνιστάται να λαμβάνονται τα μέτρα που αναγράφονται στις ετικέτες συσκευασίας του παρασκευαστή π.χ. ειδικά ρούχα προστασίας, γυαλιά, μάσκες, γάντια κλπ.

5. Συγκομιδή

Στην περίπτωση χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων η συγκομιδή επιβάλλεται να γίνεται μετά την παρέλευση του χρόνου που αναγράφεται στην ετικέτα του σκευάσματος.


Αρθρο: 7

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Διαχείριση αυτοφυούς χλωρίδας

Κείμενο Αρθρου

Κρίνεται αναγκαία η ύπαρξη ακαλλιέργητου χώρου 0,5 m ανάμεσα στα αγροτεμάχια, με σκοπό τη διατήρηση αυτοφυών φυτών στο περιθώριο της εκμετάλλευσης. Το περιθώριο αυτό αυτοφυούς βλάστησης, ιδιαίτερα με τη μορφή φυτοφρακτών (θαμνώδους ή δενδρώδους φράκτη) είναι επιθυμητό διότι παίζει σημαντικό ρόλο στις λειτουργίες του εδάφους και στη διατήρηση του αγροτικού τοπίου, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί καταφύγιο και πηγή τροφής για έντομα, ερπετά, πουλιά και μικρά θηλαστικά. Τα είδη αυτά αποτελούν κομμάτι του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας αλλά είναι και χρήσιμα για την καταπολέμηση των εχθρών των καλλιεργειών. Η αυτοφυής βλάστηση, η «καλαμιά» της προηγούμενης καλλιέργειας ή η καλλιέργεια χλωρής λίπανσης είναι καλό να καλύπτει το χωράφι τους χειμερινούς μήνες ιδιαίτερα στα επικλινή εδάφη με κλίση μεγαλύτερη του 10%. Η πρακτική αυτή συνιστάται διότι μειώνει την επιφανειακή απορροή και κατά συνέπεια τη διάβρωση του εδάφους και την απώλεια θρεπτικών στοιχείων, συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση της γονιμότητα αυτού.

Η αυτοφυής βλάστηση συνιστάται να απομακρύνεται από τον υπορόφειο χώρο κατά τους θερινούς μήνες, σε περιοχές και καλλιέργειες όπως η ελαιοκαλλιέργεια, που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς.


Αρθρο: 8

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Διαχείριση υπολειμμάτων καλλιέργειας

Κείμενο Αρθρου

1. Τα υπολείμματα των αροτραίων καλλιεργειών με σωστή διαχείριση μπορούν να προσφέρουν προστασία στο χωράφι από την διάβρωση και να εμπλουτίσουν το έδαφος με οργανική ουσία. Ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες συνιστάται να ακολουθηθούν οι εξής πρακτικές:

• ʼαμεση ενσωμάτωση στο έδαφος

• Βόσκηση της καλαμιάς και ενσωμάτωση στο έδαφος των υπολειμμάτων μετά τη βόσκηση.

• Κοπή, κάλυψη του εδάφους μετά υπολείμματα (mulching) και ενσωμάτωση τους στο έδαφος την επόμενη άνοιξη.

2. Αναφορικά με την καύση των υπολειμμάτων των καλλιεργειών (καλαμιάς), απαγορεύεται στις οικολογικά ευαίσθητες περιοχές, στις επικλινείς εκτάσεις (κλίση μεγαλύτερη από 10%) και στις περιοχές με οργανικά εδάφη (οργανική ουσία μεγαλύτερη από 4%). Στις περιοχές όπου εφαρμόζεται το καψιμάτων υπολειμμάτων των καλλιεργειών επιβάλλεται η λήψη των ακόλουθων μέτρων:

• Να ζητείται άδεια από τις αρμόδιες αρχές όπου αυτό απαιτείται • Να ενημερώνεται πριν την καύση η πυροσβεστική υπηρεσία

• Πριν την έναρξη της καύσης να έχουν ληφθεί μέτρα ελέγχου αυτής, όπως δημιουργία αυλακιών για πυρασφάλεια.

• Στο χώρο της καύσης πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμα 200 λίτρα νερού, φτυάρια και τουλάχιστον δύο άνθρωποι να εποπτεύουν το χώρο.

• Να απομακρύνονται τα προς καύση υλικά από στύλους της ΔΕΗ του ΟΤΕ από εγκαταστάσεις φυσικού αερίου πετρελαίου κλπ.

Επίσης συνιστάται το κάψιμο να γίνεται, αν αυτό είναι δυνατό, αντίθετα από την φορά του ανέμου και όπου είναι δυνατό να ενσωματώνεται η στάχτη εντός δύο ημερών από τη ν καύση.

3. Αναφορικά με τα κλαδέματα το πολυετών φυτειών:

• Η καύση τους πρέπει να γίνεται κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών και να λαμβάνονται μέτρα για την αποφυγή πρόκλησης πυρκαγιάς, όπως αυτά αναφέρονται παραπάνω.

• Απαγορεύεται να καταστρέφονται με χρήση φωτιάς σε εκτάσεις που βρίσκονται σε ακτίνα 500 μέτρων από δάση ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές, εκτός κι αν έχει δοθεί ειδική προς τούτο άδεια από την Πυροσβεστική Υπηρεσία. • Συνιστάται η αξιοποίηση τους για την παραγωγή ενέργειας στον οικιακό τομέα (τζάκια-ξυλόσομπες) ή η μετά από ψιλοτεμαχισμό ενσωμάτωση τους σε σωρούς κομπόστας.


Αρθρο: 9

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Διαχείριση απορριμμάτων

Κείμενο Αρθρου

Τα απορρίμματα της καλλιέργειας, πλαστικά κάλυψης, υλικά συσκευασίας λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, παλιά με χρησιμοποιήσιμα υλικά άρδευσης ή τμήματα γεωργικών μηχανημάτων δεν πρέπει να εγκαταλείπονται στο χωράφι ή τους κοινόχρηστους χώρους αλλά πρέπει να συλλέγονται και να αποτίθενται σε ενδεδειγμένους χώρους.


Αρθρο: 10

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Σήμανση Ζώων

Κείμενο Αρθρου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Όλα τα ζώα πρέπει να έχουν σήμανση σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.


Αρθρο: 11

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Διαχείριση των βοσκοτόπων

Κείμενο Αρθρου

1. Με στόχο την ορθολογική διαχείριση των φυσικών βοσκοτόπων οι παραγωγοί (κτηνοτρόφοι) θα πρέπει:

• Να τηρούν την ημερομηνία εισόδου-εξόδου στο βοσκότοπο και τους τυχόν ειδικούς περιορισμούς (π.χ. περιτροπική βοσκή), στα πλαίσια απόφασης διαχείρισης βοσκοτόπου της οικίας Δ/νσης Αγροτικής Ανάπτυξης με βάση τη δυναμικότητα αυτού, το χρόνο αναβλάστησης κλπ,

• Να τηρούν τις παρακάτω πυκνότητες βόσκησης:

(βλ. οικείο φεκ)

Σύμφωνα με τις Οδηγίες 91/629/ΕΟΚ και 97/2/ΕΚ του Συμβουλίου, την 97/182/ΕΚ Απόφαση της Επιτροπής καθώς και το ΠΔ 179/88 περί «θέσπισης στοιχειωδών κανόνων για την προστασία των μόσχων», ισχύουν οι εξής προϋποθέσεις:

α. Τα βουστάσια που κατασκευάστηκαν προ του 1994 πρέπει αρχής γενομένης από το 2004 να πληρούν τα εξής:

Σημειώνεται, ότι για τη μετατροπή των μονάδων ζώων σε μονάδες ζωικού κεφαλαίου χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες σχέσεις:

• Μια αίγα ή ένα πρόβατο ηλικίας άνω του έτους είναι 0,15 ΜΖΚ • Ένα βοοειδές ηλικίας 6 μηνών έως 24 μηνών είναι 0,6 ΜΖΚ

• Ένα βοοειδές ηλικίας άνω των δύο (2) ετών είναι 1,0 ΜΖΚ

• Χοιρομητέρα 0,4 ΜΖΚ

• Χοιρίδιο παχυνόμενο > 40 κιλά 0,27 ΜΖΚ

• Χοιρίδιο θηλάζον < 0,027 ΜΖΚ

Τα όρια της πυκνότητας βόσκησης ενός συγκεκριμένου βοσκοτόπου δύναται, εφόσον υπάρχει διαχειριστική μελέτη, να προσαρμόζονται στα όρια της μελέτης με απόφαση του Οικείου Νομάρχη.

2. Επιπλέον ορίζονται τα εξής:

• Απαγορεύεται η χρήση φωτιάς για την αναβλάστηση των βοσκοτόπων εκτός κι αν υπάρχει σχετική άδεια.

• Απαγορεύεται η είσοδος των ζώων για βόσκηση σε εκτάσεις για τις οποίες υπάρχουν απαγορεύσεις που απορρέουν από την Δασική νομοθεσία (καμένες, αναδασωτέες) ή από την εφαρμογή αγροπεριβαλλοντικών προγραμμάτων. • Να μην παραβρίσκονται τα ζώα σε βοσκότοπους κατά την διάρκεια εφαρμογής ψεκασμού ή χρήσης φυτοφαρμάκου. Η βόσκηση να επιτρέπεται μετά πάροδο τουλάχιστον 10ημέρου εκτός, αν στην ετικέτα αναγράφεται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.


Αρθρο: 12

Ημ/νία: 29.01.2004

Τίτλος Αρθρου
Υγιεινή και καλή διαβίωση των ζώων

Κείμενο Αρθρου

1. Ως ελάχιστες προϋποθέσεις υγιεινής και καλής διαβίωσης των ζώων, ανάλογα με τη χρονολογία κατασκευής της μονάδας (Άδεια Ίδρυσης), θεωρούνται οι παρακάτω, οι οποίες θα πιστοποιούνται για κάθε περίπτωση με βεβαίωση της Νομαρχιακής Δ/νσης Αγροτικής Ανάπτυξης ή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.

Οι νέοι γεωργοί μπορούν να επιδοτηθούν για τη συμμόρφωση προς τις ελάχιστες απαιτήσεις εφόσον δεν έχει παρέλθει τριετία.

.ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ

(ποικιλία Κορωνέϊκη) - Πρώιµες και παραλιακές περιοχές: Άνθιση (στάδια F και F1) - Μεσοπρώιµες περιοχές: «Κρόκιασµα» των ανθοταξιών, λίγο πριν την άνθιση (στάδιο Ε) - Όψιµες περιοχές: Συνεχίζεται το φούσκωµα των ανθοταξιών (στάδιο D).

Βλαστικά στάδια ελιάς

ΠΕΡΙΟΧΕΣ  ΜΕΣΗΣ  ΠΡΩΙΜΟΤΗΤΑΣ

Π Υ Ρ Η Ν Ο Τ Ρ Η Τ ΗΣ: (Prays oleae)

Διαπιστώσεις:

Στο δίκτυο παγίδευσης των µεσοπρώιµων περιοχών η πτήση της ανθόβιας γενιάς ξεκίνησε µέσα στο 1ο δεκαήµερο του Απριλίου.

Καταγράφονται πληθυσµοί µέτριοι έως υψηλοί. Τα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους πάνω στα κλειστά άνθη και οι νεαρές προνύµφες εισέρχονται και τρέφονται µε αυτά µέχρι να συµπληρώσουν την ανάπτυξή τους.

Οδηγίες:

► Σε ελαιώνες µε πλούσια ή ικανοποιητική ανθοφορία η γενιά αυτή δεν προκαλεί σηµαντική µείωση στην παραγωγή και δεν χρειάζονται καµία επέµβαση στην ανθοφορία( 3-5% των ανθέων αρκεί για µια καλή σοδειά).

► Σε ελαιώνες µε µέτρια ή µειωµένη ανθοφορία (µικρότερη του 50% της κανονικής) µπορεί να προκληθεί ζηµιά οικονοµικής σηµασίας.

► Στους ελαιώνες βιολογικής γεωργίας η αντιµετώπιση του πυρηνοτρήτη πρέπει να γίνεται στην ανθόβια γενιά, ανεξαρτήτως του µεγέθους της ανθοφορίας ώστε να µειωθεί ο πληθυσµός της επόµενης γενιάς (καρπόβια). Συστήνεται επανάληψη της επέµβασης.

Χρόνος επέµβασης:  Κατά την έναρξη της άνθισης (από το κρόκιασµα έως 25% ανοικτών ανθέων).

Ενδεικτικές ηµεροµηνίες: 9 - 12 Μαΐου. Για όψιµες περιοχές θα δοθούν οδηγίες σε επόµενο δελτίο.

Φυτοπροστατευτικά προϊόντα:

Περίοδος άνθοφορίας: Bacillus thuringiensis, Acetamiprid (2 εφαρµογές/14 ηµ., αναµονή 7 ηµ.), Beta cyfluthrin (2 εφαρµογές/14 ηµ., αναµονή 56 ηµ.), Deltamethrin (1 εφαρµογή, αναµονή 7 ηµέρες), Dimethoate (2 εφαρµογές/20 ηµ., αναµονή 28 ηµ.) Lambda cyhalothrin (2 εφαρµογές/14 ηµ., αναµονή 7 ηµ.), Phosmet (2 εφαρµογές/10 ηµ., αναµονή 21 ηµ), Zeta cypermethrin (1 εφαρµ. µέχρι το τέλος της άνθισης).

Σύσταση:

Προτείνονται τα µικροβιακά σκευάσµατα του βακίλου της Θουριγγίας ή άλλου εκλεκτικού εγκεκριµένου σκευάσµατος που δεν διαταράσσουν τα έντοµα επικονίασης και τα ωφέλιµα παράσιτα και αρπακτικά.

Ενηµέρωση:

Τα δεδοµένα παγίδευσης του εντόµου και βλαστικών σταδίων της ελιάς λαµβάνονται µε την συνεργασία της ΔΑΟΚ Χανίων για την Π.Ε. Χανίων και της Α.Ε.Σ. Ένωσης Μεραµβέλλου Α.Ε και του Α.Σ. Κριτσάς για την Π.Ε. Λασιθίου.

Β Α Μ Β Α Κ Α Δ Α : ( Ψ Υ Λ Λ Α ) (Euphyllura phillyreae)

Προσβάλει τη νέα βλάστηση µε αποµύζηση του χυµού των οφθαλµών, βλαστών και ανθέων καλύπτοντας µε χαρακτηριστικό λευκό κηρώδες έκκριµα (βαµβακάδα) και µελιτώµατα τις ανθοταξίες και τις κορυφές των νέων βλαστών. Συνήθως δεν χρειάζεται αντιµετώ̟ιση.

Οδηγίες:

► Συστήνεται αντιµετώπιση µόνο σε ελαιώνες µειωµένης ανθοφορίας που παρουσιάζουν προσβεβληµένα άνθη σε ποσοστό µεγαλύτερο από 30%. Επιλέγοντας κατάλληλο σκεύασµα και ̟ροσθήκη ̟αραφινικού λαδιού γίνεται συνδυασµένη κατα̟πολέµηση µε τον Πυρηνοτρήτη.

Φυτοπροστατευτικά προϊόντα:

Παραφινικά λάδια (1-4 εφαρµογές/αναµονή έως 21 ηµ. ανάλογα µε το σκεύασµα), Άλατα λιπαρών οξέων (1 εφαρµογή, αναµονή 3 ηµέρες), Deltamethrin (1 εφαρµογή, αναµονή 7 ηµέρες).

Μ Α Ρ Γ Α Ρ Ο Ν Ι Α : (Palpita unionalis)

Οι προνύµφες της ανοιξιάτικης γενιάς προσβάλουν τη νεαρή ακραία βλάστηση.

Οδηγίες:

Στις µεσοπρώιµες περιοχές συστήνεται άµεσα προστασία των νεαρών δέντρων σε νέες φυτείες και σε φυτώρια καθώς και των αυστηρά κλαδεµένων δέντρων.

Φυτοπροστ/κά προϊόντα:

Deltamethrin (1 εφαρµογή, αναµονή 7 ηµέρες).

ΠΡΟΣΟΧΗ:

Χρησιµοποιείτε µόνο φυτοπροστατευτικά σκευάσµατα εγκεκριµένα για την καλλιέργεια.

Διαβάζετε προσεκτικά τις οδηγίες στις ετικέτες των σκευασµάτων και φροντίζετε να τις τηρείτε αυστηρά για να αποφύγετε κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Ενηµερώνεστε από τα δελτία καιρού ώστε να ψεκάζετε όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές (άνεµος, βροχή).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα Δελτία για την ελιά εκδίδονται µε δεδοµένα που προέρχονται από συγκεκριµένο δίκτυο βιολογικών, φαινολογικών και µετεωρολογικών παρατηρήσεων σε τρεις αντι̟ροσωπευτικές ζώνες πρωιµότητας: Πρώιµη (παραλιακή), µεσοπρώιµη (ενδοχώρα) και όψιµη (ορεινή).

Στις αποφάσεις που λαµβάνετε για την προστασία της καλλιέργειάς σας, στηριζόµενοι στις συστάσεις των Δελτίων, πρέπει να συνεκτιµάτε τις τοπικές συνθήκες (ανάγλυφο κάθε περιοχής) και την ατοµικότητα του ελαιώνα σας (ηλικία, θρεπτική κατάσταση, φορτίο παραγωγής, ποτιστικός, κ.ά).

.


ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΕΝ ΔΡΑΣΗ

  • ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ.
  • ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΩΝ
  • ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΔΩΝ.
  • ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ.
  • ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ.
  • ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΣΗ. 
  • ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ.